Ayın Röportajı:  Profesor Fathi Habashi  

Eğitilmiş insanlar bir ülkenin en önemli zenginliğidir. Bugünün öğrencileri yarının liderleridir. Bu sebepten, Hükümet gelecekte tüm sorumluluklarını yerine getirebilen iyi eğitilmiş mühendislere sahip olmak için bütün imkanları sağlamalıdırlar. Bu, iyi araştırma laboratuvarları yaparak, araştırma kütüphaneleri kurarak, umut vaad eden öğrencileri yurtdışına deneyim kazanmaları için göndererek ve mühendisleri konferanslara katılmaya ve makale sunmaya ayrıca diğer ülkelerden meslektaşlarıyla tanışmaya motive ederek başarılabilir. Tüm bunlar için de iyi bir seviyede kültür kazanmak gerekmektedir.

Sevgili MPB&T okuyucuları bu ay “Ayın Röportajı” köşesinde Büyük Bilim insanı Profesör Fathi Habashi ile birlikteyiz. Hepimiz onu Ekstraktif Metalurjinin Temelleri adlı kitap serilerinden tanıyoruz. Ayrıca 75 araştırma makalesi, 120 tarihsel makalesi, 200 seyahat raporu, 15 teknik raporu, 120 kitap değerlendirmesi ve 4 patenti bulunmakta olan büyük bilim insanını daha yakından tanımak ve tavsiyelerini almak için MPB&T okuyucularıyla buluşturmak istedik.

Röportajın devamını okumak için Başlığa tıklayınız!...

-MPB&T: Sayın Profesör Fathi Habashi Ayın Röportajı köşemize hoşgeldiniz, size okuyucularımız Ekstraktif Metalurji kitaplarınızdan tanıyor. Öncelikle MPB&T adına sizinle tanıştığımız için çok mutlu olduğumuzu ve bizimle röportaj yapmayı kabul ettiğiniz için memnuniyetimizi belirtmek isteriz. Sayın Habashi Türkiye’ de daha önce bulundunuz mu?

 - Sayın Profesör Fathi Habashi: Nazik teklifiniz için teşekkür ederim. Sorularınıza cevap vermek benim için bir zevktir. Evet Türkiye’ de daha önce bulundum. İlkini 1987 Ekim Ayında yurtdışı akademik gezim süresince (sabbatical) İTÜ Metalurji Mühendisliği Bölümü Başkanı Profesör Fuat Yavuz Bor’ un misafiri olarak  İstanbul’ da geçirdim. Oradaki öğrenci ve öğretim üyelerine bir konuşma yaptım. Profesör Bor büyük nezaket göstererek Türkçe Termodinamik kitabının bir kopyasını bana verdi. Beni ve eşimi Fakülte Klubünde Rektör ve eşinin de olduğu bir akşam yemeğine davet ederek  bir hediye verdi. Maalesef ziyeretimden kısa bir süre sonra vefat ettiğini öğrenince büyük üzüntü duydum.  Türkiye’ye ikinci ziyaretim ise 2006 yılında Uluslararası Cevher Hazırlama Kongresine Konferans Başkanı olan Profesör Güven Önal’ ın daveti ile oldu. Hatırlanmaya değer bir olaydı gerçekten. Kongre ve serginin yanında akşam yemekleri ve mükemmel şovlar vardı. Konferantan sonra Kapadokya ve Ankara’ yı ziyaret ettim. Modern Türkiye’ nin tarihi hakkında çok şey öğrendiğim Anıtkabir ve Atatürk Müzesinden çok etkilendim.  

-MPB&T: Sayın Profesör Fathi Habashi Türkiye’nin mineral potansiyelini nasıl buluyorsunuz?

- Sayın Profesör Fathi Habashi: Türkiye’nin mineral potansiyeli hakkında ilk el bilgilere sahip değilim fakat, iyi bilinen doğal kaynaklarınız Bor ve Altın gibi büyük maden yataklarınızın olduğunu biliyorum. Kanada’ nın da Türkiye’ den krom ithal ettiğini biliyorum.

-MPB&T: Sayın Profesör Fathi Habashi Türk Bilim insanlarını nasıl buluyorsunuz?

- Sayın Profesör Fathi Habashi: Türk maden ve metalurji mühendisleri dünyada en çok aktif olan mühendislerdir. Bu konferansların bildiri kitaplarından çok etkilendiğimi söylemek isterim. Çok iyi üretilmişlerdir ve ben bir çoğunu teknik makalelerde derlemek için tercih etmişimdir.

-MPB&T: Sayın Profesör Fathi Habashi Dünya ekonomisi ve endüstrisinde cevher hazırlama bilim ve teknolojisinin dominant bir rol oynadığına inanıyor musunuz?

- Sayın Profesör Fathi Habashi: Şüphesiz, metaller medeniyetimizin gelişmesi için gereklidirler. Inşaat için çeliğin, elektrik mühendisliği için bakırın, havacılık için aluminyumun, aletler için tungsten ve molibdenin gerekliliği örneklemelerinde olduğu gibi; metallerin üretimi metalurjistler için gereklidir. Maden mühendisleri yerkabuğundan cevherleri kazar ve jeologlar da cevher yataklarını bulurlar. Tüm bu sektörler toplumda dominant bir rol oynarlar.

-MPB&T: Sayın Profesör Fathi Habashi Mısır doğumlu olduğunuzu biliyoruz? Madencilik ve cevher hazırlamacılık açısından Mısır’ın şu anki ve gelecekteki durumunu nasıl buluyorsunuz?

 - Sayın Profesör Fathi Habashi: Mısır’dan 1956’ da zaman ayrıldım. O zaman nüfusunun 28 milyondu. Şimdi ise 80 milyona yakın. Esas kayanağı petrol olan Mısır bazı demir ve fosfat cevher yataklarına sahiptir fakat bir maden ülkesi sayılmaz. Şu anda bir Avustralya şirketi doğu çöllerindeki altın yataklarını işletmeye başladı. Bu yataklar Eski Mısır zamanında işletilmiş ve Eski Mısır bu altın endüstrisi sayesinde zamanın büyük gücü durumundaymış. Roma Devrinde Mısır Doğu çölündeki kırmızı imparator tipi porfiri granitleri işletmiş ve şimdiki Qena şehrine yakın Qeft şehrinden Nil nehrine develerle taşıyarak Alexandria ve oradan da Roma’ ya gemilerle taşırlarmış. Mısır bir örneği İstanbulda, Londra, Paris, Newyork ve Roma’ da olan kesmeye gerek olmayan granitleriyle meşhurdur. Bu eski Mısır uygarlığının madencilik yeteneğini göstermektedir.  

-MPB&T: Sayın Profesör Fathi Habashi cevher hazırlama ve ekstraktif metalurjide iyi olmak isteyen öğrencilerimize neler söylemek istersiniz?

 - Sayın Profesör Fathi Habashi: Sadece başarının anahtarının literatürün kritiğini yaparak okumak olduğunu söylemek isterim. Önceki araştırmacılar tarafından konu hakkında yapılanları bilmeden laboratuvarda deney yapamayız.  

-MPB&T: Sayın Profesör Fathi Habashi bir ülke dünyada cevher hazırlamacılıkta iyi konuma gelmek ve hatta lider olmak için neler yapmalı sizce?

 - Sayın Profesör Fathi Habashi: cevher hazırlamacılıkta iyi bir seviyede olmak istiyorsanız araştırma yapmanız gerekmektedir. Endüstriyle kooperatif programlar çok önemlidir. Quebec’deki Laval Üniversitesinde Bölümümüzde endüstriyle birlikte yürüttüğümüz başarılı bir programa sahibiz. Öğrencilerimiz kıdemli bir mühendis danışmanlığında endüstride bir müdendislik projesinde 3 dönem çalışmaktadırlar. Her dönem sonunda bir rapor yazar ve Üniversiteye döndüklerinde öğrencilere sunum yaparlar. Bu çalışma için ders kredisi kazanırlar ayrıca endüstriden maaş alırlar. Başarılı öğrenciler mezun olduklarında hemen endüstriye kazandırılır.  

-MPB&T: Sayın Profesör Fathi Habashi öğrencilerimize cevher hazırlama ve ekstraktif metalurjide uluslararası bir seviyede araştırma yapmak için neler tavsiye edersiniz?

 - Sayın Profesör Fathi Habashi: Eğitilmiş insanlar bir ülkenin en önemli zenginliğidir. Bugünün öğrencileri yarının liderleridir. Bu sebepten, Hükümet gelecekte tüm sorumluluklarını yerine getirebilen iyi eğitilmiş mühendislere sahip olmak için bütün imkanları sağlamalıdırlar. Bu, iyi araştırma laboratuvarları yaparak, araştırma kütüphaneleri kurarak, umut vaad eden öğrencileri yurtdışına deneyim kazanmaları için göndererek ve mühendisleri konferanslara katılmaya ve makale sunmaya ayrıca diğer ülkelerden meslektaşlarıyla tanışmaya motive ederek başarılabilir. Tüm bunlar için de iyi bir seviyede kültür kazanmak gerekmektedir.  

Profesör Habashi Çin gezisinde

Röportajın orjinal metni (İngilizce)  için tıklayınız.